Gayrimenkul
Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası Nasıl İşler?
Hisseli taşınmazda paydaşlar anlaşamıyorsa ne yapılır? Aynen taksim, satış, arabuluculuk ve dava süreci.
Miras kalan bir evde ya da hisseli bir tarlada kardeşler anlaşamadığında kimse malı kullanamaz, satamaz, kiraya veremez hâle gelebilir. Kanun bu tıkanıklığı çözmek için her paydaşa ortaklığın giderilmesini isteme hakkı tanır.
Kimler dava açabilir?
Paylı mülkiyette her paydaş, elbirliği mülkiyetinde ise her ortak bu davayı açabilir. Mirasta tereke paylaşılmamışsa ortaklar elbirliği hâlinde malik sayılır. Mirasçılık belgesi bu aşamada gerekli olur. Paydaşın payı ne kadar küçük olursa olsun dava hakkı vardır.
Önce arabulucuya başvurulur
6325 sayılı Kanun’un 18/B maddesine göre taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Paydaşlar burada anlaşırsa uzun bir yargılamadan kurtulur. Dava şartı arabuluculuk rehberimizi okuyabilirsiniz.
Mahkeme nasıl paylaştırır?
Dava sulh hukuk mahkemesinde görülür ve taşınmazın bulunduğu yerde açılır. Türk Medeni Kanunu’nun 699. maddesine göre mahkeme önce aynen bölüşmeyi değerlendirir. Taşınmaz parsellere ayrılabiliyor, her pay imar mevzuatına uygunsa aynen taksim yapılır.
Bu mümkün değilse satış kararı verilir. Satış çoğunlukla açık artırmayla yapılır; tüm paydaşlar razı olursa artırma yalnız paydaşlar arasında yapılabilir. Satış bedeli payları oranında dağıtılır.
Tek daire, küçük arsa ya da imar sınırına takılan taşınmazlarda aynen taksim çoğu zaman mümkün değildir. Satış gündeme geleceği için taşınmazın değerini önceden öğrenmek önemlidir.
Dava sürecinde neler yapılır?
- Tapu kaydı ve mirasçılık belgesi dosyaya girer.
- Tüm paydaşlar davaya dâhil edilir; biri bile eksikse karar verilemez.
- Mahkeme keşif yaparak değer ve paylaşım imkânını belirler.
- Karar kesinleşince satış memurluğu süreci yürütür.
Ölen paydaşların mirasçıları
Dosyada ölü paydaş varsa mirasçılık belgesi alınması ve mirasçıların davaya katılması gerekir. Eski tapu kayıtlarında onlarca mirasçı çıkabilir, bu da süreyi uzatır.
Paydaşın payını satması ve önalım
Paydaş kendi payını üçüncü kişiye satabilir. Bu durumda diğer paydaşlar, satışın kendilerine bildirilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde önalım haklarını kullanabilir. Payını elden çıkarmak isteyen paydaş bu seçeneği de düşünebilir.
Paydaşlar arasındaki kullanım sorunları
Bir paydaş taşınmazı tek başına kullanıyorsa diğerleri, şartları varsa ecrimisil isteyebilir. Bunun için çoğu zaman kullanımı engellendiğini gösteren bir bildirim ya da fiilî engel gerekir. Dava sürerken bu talep ayrıca değerlendirilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.


