Gayrimenkul
Kiracı Nasıl Tahliye Edilir? Yasal Yollar ve Süreler
Kiraya verenin başvurabileceği tahliye sebepleri: tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar, ihtiyaç, on yıllık uzama süresi ve kira borcu.
Konut ve çatılı işyeri kiralarında kanun kiracıyı güçlü biçimde korur. Sözleşme süresinin bitmesi tek başına kiracıyı çıkarmak için yeterli değildir. Tahliye ancak Türk Borçlar Kanunu’nda sayılan sebeplerle ve belirli sürelerde mümkündür.
Süre bitince sözleşme kendiliğinden biter mi?
Hayır. Madde 347’ye göre kiracı, sürenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmadıkça sözleşme bir yıl uzar. Kiraya veren, süre bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak on yıllık uzama süresi sonunda, izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sebep göstermeden sona erdirebilir.
Tahliye taahhüdü
Kiracı, belirli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmişse kiraya veren o tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurabilir ya da dava açabilir. Taahhüdün kira sözleşmesiyle birlikte değil, kiralananın tesliminden sonra verilmiş olması gerekir. Boş tarihli ya da kiralama sırasında alınan taahhütler çoğu kez geçersiz sayılır.
İki haklı ihtar
Kiracı, bir yıl ve daha uzun süreli sözleşmelerde bir kira yılı içinde kira bedelini ödemediği için iki kez yazılı haklı ihtara sebep olmuşsa kiraya veren, kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde dava açabilir. İhtarın yazılı olması ve ödemenin gerçekten geciktiği dönemlere ilişkin bulunması gerekir.
Kira borcu nedeniyle temerrüt
Kiracı kirayı ödemezse kiraya veren, Madde 315’e göre yazılı olarak en az otuz gün süre vererek bu sürede ödeme yapılmazsa sözleşmeyi feshedeceğini bildirebilir. Süre içinde ödeme yapılmazsa tahliye istenebilir. Bu talep ilamsız icra yoluyla da takip edilebilir.
Gereksinim sebebiyle tahliye
Kiraya veren, kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu ya da bakmakla yükümlü olduğu kişiler için kullanma zorunluluğu varsa, belirli süreli sözleşmelerde sürenin sonunda dava açabilir. Gereksinimin gerçek, samimi ve zorunlu olması beklenir. Yeniden inşa ya da esaslı onarım gerekiyorsa da benzer yol izlenir.
Gereksinim nedeniyle boşaltılan taşınmaz, haklı sebep olmaksızın üç yıl geçmedikçe eski kiracıdan başkasına kiralanamaz. Bu kuralın ihlali tazminat doğurur.
Yeni malik
Taşınmazı sonradan satın alan kişi, gereksinimi varsa edinmeden itibaren bir ay içinde durumu kiracıya yazılı bildirir ve altı ay sonra açacağı davayla sözleşmeyi sona erdirebilir.
Arabuluculuk zorunlu mu?
Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. İlamsız icra yoluyla tahliye bunun dışındadır. Süreli tahliye sebeplerinde arabuluculuk başvurusunun süreye etkisini önceden değerlendirin.
Özet tablo
| Sebep | Temel süre |
|---|---|
| Tahliye taahhüdü | Taahhüt tarihinden itibaren bir ay |
| İki haklı ihtar | Kira yılı bitiminden itibaren bir ay |
| Gereksinim | Sözleşme süresinin sonunda |
| On yıllık uzama | Uzama yılı bitiminden en az üç ay önce bildirim |
| Yeni malik | Bir ay içinde bildirim, altı ay sonra dava |
Kira bedelini güncellemek için kira artışı aracını kullanabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanızı öneririz.


